Amaçlar:
- Denetimleri tanımlamak ve kullanmak.
I. Kontroller
Kontroller (controls) programın
arabirimini oluşturmada bize yardım eden nesnelerdir. Visual Basic ile
programlamada kullanıcı ile iletişimde bu kontroller kullanılır. Örneğin
kullanıcıdan verileri almak için metin kutuları (text box), komut bildirimleri
için komut düğmesi (command button) kullnaılır.
Visual Basic başlatıldığında Toolbox
üzerinde standart Visual Basic kontrolleri görünür.
Bu kontroller şunlardır:
Tablo: Araç kutusunda yer alan standart
kontroller
| Standart kontrol | İşlevi |
| PictureBox | Resim kutusu: Bitmzp, Icon, Gif resimlerin gösterilmesini sağlar. |
| Label | Etiket: Sadece bilgi vermek ya da görüntü olarak form üzerinde durur. Genellikle metin kutularının adlarını göstermek için kullanılır. |
| TextBox | Metin kutusu: Veri girişi için kullanılan bir kontroldür. Hemen hemen bütün programlarda kullanıcılardan veri girişi, değiştirme yapması gereken alanlar gerekir. İşte metin kutusu bu amaçla kullanılır. |
| Frame | Çerçeve: Kontrolleri gruplamak için kullanılır. |
| CommandButton | Komut düğmesi: Bir işlemin başlatılmasını sağlar. Genellikle fare ile üzerine tıklanarak kullanılır. |
| CheckBox | İşaret kutusu: Bir seçim yapmayı sağlar. OptionBox Seçenek kutusu: Seçim yapmayı sağlar. |
| ComboBox | Açılan kutu: Seçenek listesinden seçim yapmak için kullanılır. |
| ListBox | Liste: Birçok elemanı liste biçiminde göstermek için kullanılır. Seçenek listesinden seçim yapmak için kullanılır. |
| HScrollBar | Yatay kaydırma çubuğu: Yatay olarak kullanılan kaydırma çubuğu. |
| VScrollBar | Dikey kaydırma çubuğu: Dikey olarak kullanılan kaydırma çubuğu. |
| Timer | Zaman saati: Zamanın takip edilmesini sağlar. |
| DriveListBox | Sürücü listesi: Sistemdeki sürücüleri listeler. |
| DirListBox | Dizin listesi: Sistemdeki dizinleri (klasörleri) listeler. |
| FileListBox | Dosya listesi: Bir dizin içindeki dosyaları gösterir. |
| Shape | Şekil: Şekil çizmeyi sağlar. |
| Line | Çizgi: Düz çizgi çizmek için kullanılır. |
| Image | Resim gösterme: Sadece resimileri göstermek için kullanılır |
| Data Data: | Verileri göstermek için kullanılır. |
| OLE OLE: | Diğer bir uygulamadan nesne bağlamayı sağlar. |
Resim: Visual Basic 6.0 Toolbox
A. Kontrollerin Kullamı
Kontrollerin projedeki formlara eklenmesi için, araç
kutusundan fare ile sürüklenerek form üzerine bırakılır.
Şimdi kontrollerin bazılarını ele alalım:
1. Textbox (Metin Kutusu)
Bilgi girişi için kullanılır. Birçok programda kullanılan
veri giriş alanları; adı soyadı, adresi, telefon numarası gibi alanlar
birer metin kutusudur. Metin kutusu veri girişi sırasında standart olarak
silme, değiştirme, kesme-kopyalama-yapıştırma, birden çok satır girme
özelliklerine sahiptir.
NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından
hazırlanmıştır. Ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için
www.farukcubukcu.com adresine
bakınız.
2. Command Button (Komut Düğmesi)
Hemen hemen en yaygın kullanılan kontrol ve yaygın
olarak Click olayıyla birlikte kullanılır. Birçok işlem fare ile tıklama
ile başlatılır. İşte bu olaya click (tıklama) denir. Birçok işlem düğmeye
tıklanarak başlar.
Örnek:
Private Sub Command1_Click()
Msgbox "düğmeye tıklandı !!!"
End Sub
3. CheckBox (İşaret Kutusu)
Belli seçeneklerin seçili olup olmadıklarını belirtmeye
yarar. Genellikle bir grup seçenekten bir ya da daha çoğunun seçilmesiyle
işler. Örneğin bir müşteri bilgisinde belli özellikleri seçmek için
kullanılabilir ya da öğrencinin seçmeli olarak aldığı dersleri düşünün.
Seçmeli Dersler:
Value özelliğinin 1 olması o seçenek
kutusunun seçilmiş olduğunu gösterir. 0 değeri seçeneklerin seçilmediğini
gösterir.
Check1.Value = 1 Then …. deyimi ile işaret kutusunun seçildiği anlaşılır.
4. Option Button (Seçenek Düğmesi)
Birçok seçenekten sadece birisininin
seçildiği bir seçenek kontrolüdür. Genellikle bir grup seçenekten birisinin
seçilmesiyle işler. Örneğin müşterinin gurubu, özellikleri ya da bir
personelin eğitimi gibi (ilk, orta, yüksek değerlerinden birisi).
Value Özelliği
Value özelliğinin True olması
o seçenek kutusunun seçilmiş olduğunu gösterir.
Option1.Value = True
Örnek: Ödemenin döviz cinsi:
Private Sub Command1_Click()
Const DolarKuru = 1400000
Const MarkKuru = 650000
Dim Döviz As Integer
If Option1.Value Then
Döviz = 1
ElseIf Option2.Value Then Döviz = 2
ElseIf Option3.Value Then Döviz = 3
End If
MsgBox Döviz
......
End Sub
5. ComboBox (Bileşik Kutu)
Birçok seçenekten birisinin seçilmesini
sağlayan bir kutudur. Özellikle belli seçeneklerden birisinin açılan
bir listeden seçilmesini sağlar. Çok yaygın bir kullanıma sahiptir.Listeye
bir eleman eklemek için kullanılır.
Combo1.AddItem "Adana"
Combo1.AddItem "Ankara"
6. ListBox (Liste Kutusu)
Birçok elemanı bir liste olarak
göstermeye yarar. Bunlar adlar olabilir, müşteri listesi olabilir ya
da birçok seçeneğin yer aldığı listeler olabilir. Listeye bir eleman
eklemek için kullanılır.
List1.AddItem "Ankara"
List1.AddItem "İzmir"
List1.AddItem "Adana"
7. Picture Box (Resim Kutusu)
Picture özelliği PictureBox içindeki
resmi belirtir. Bu özellik aracılığıyla değişik resim dosyaları form
üzerinde görüntülenebilir. Picture özelliği ile bir resimi yüklemek
için LoadPicture fonksiyonu kullanılır.
Picture1.Picture = LoadPicture ("d:\Winnt\snakeskin.bmp")
Gözden Geçirme
1. Kontrollerin adlandırılmasındaki
ne tür bir yaklaşım izlersiniz.
2. ComboBox ile ListBox'ın benzer ve farklı yönleri nelerdir?
3. Image ile Picture'ın farkları nelerdir?
4. Araç kutusundan bir kontrol nasıl kaldırılır?